1.1 C
Münih

ZEİGARNİK ETKİSİ

Must read

bilgezonehttps://bilgezone.com
Bilim, kişisel gelişim, eğitim başta olmak üzere birçok özgün içeriğe sahip Bilgezone, "Türkiye`nin bilge sitesi" sloganı ile yayın hayatına başlamıştır. Bunun için asıl amacımız kaliteli ve faydalı içerik oluşturarak okuyucularımıza katkı sunmaktır. Saygı ve sevgiler...
Okuma Süresi: 3 Dakika

Zeigarnik etkisi nedir? İlk defa Rus psikolog Bluma Zeigarnik (1901-1988) tarafından ortaya atılır. Zeigarnik şunu iddia eder: Yarım kalmış, bitmemiş, kesintiye uğramış işler tamamlanmışlardan daha kolay ve net hatırlanır.

Mesela yarım kalmış aşkların neden unutulmadığını, bitirilmemiş işlerin akılda kalıcılığını, yarım kalan bir iş görüşmesinin hatırlanması gibi durumların nedenselleştirildiği etkidir. Tam olarak zeigarnik etkisi insanların tamamlanmamış, bölünmüş, yarım bırakılmış, bitirilmemiş şeyleri, bitirilmişlerine göre daha kolaylıkla hatırladığını ifade eden psikolojik bir ifadedir.

Bu durum da kavramlaşarak zeigarnik sendromu, zeigarnik etkisi halini alır. Mesela sınavdan çıktıktan sonra yarım bıraktığınız, yapamadığınız sorular ilk aklınıza gelen sorular olacaktır. Çünkü onlar bitirilmemiştir. Ya da ilk defa yediğiniz bir yemeğin tadının damağınızda kalması gibi. Daha çok yemek istersiniz ama yemek bitmiştir.

Yarım Kalan Etkiler

Sevdiğiniz bir yemeğin ya da tatlının tadının damağınızda kalması, onu doyasıya yemediğiniz ile alakalıdır. Yani doymamışlığın yarım kalan etkisidir bu.

Psikolog Bluma Zeigarnik bir restoranda yemek yerken gözlem sonucu bu etkiyi bulmuştur. Zeigarnik garsonların müşterilerden aldıkları siparişi sadece servis sırasında hatırladıklarını fark eder. Ayrıca servis bittikten sonra siparişleri hafızalarından sildiklerini fark eder. Yani garsonlar siparişleri akıllarına yazıp, siparişi getirdikten sonra akıllarından o siparişi siliyor. Sonra da başka siparişlere geçiyorlar.

Daha sonra bu durumla ilgili araştırma ve deneyler yapar. Deneyler sonucunda bitirilmemiş, sonlandırılmamış işlerin zihni meşgul ettiği sonucuna varılır. Ve iş bitince zihnin bu meşguliyetten kendini kurtardığı sonucuna ulaşır.

Zeigarnik etkisi nedir? sorusunun cevabı; tamamlanmamış keşkelerin zihin muhasebesi, yarım kalmışlık sendromu, tamamlanmamış aşkların unutulamaması… Yarıda bırakılan şeylerin sürekli akla takılması yarım kalan şeyleri neden unutamıyoruz sorusunun da bilimsel cevabıdır aslında.

Zeigarnik Etkisi`ne Bir Örnek

Çok ama çoook eski zamanlarda yaşayan bir kabile varmış. Yerleşik hayatın olmadığı, tarım faaliyetlerinin yapılmadığı binlerce yıl öncesini düşünelim. Yaşayan avcı-toplayıcı bu kabilenin bireyleri günlerce dışarıda yiyecek ararmış. Tabi vahşi hayvanlarla baş etmek oldukça zor, yiyecek bulmak oldukça zahmetliymiş.

Avcılık yapan ve ormanda yiyecek toplayan bu kabile üyeleri yeterince yiyecek topladıktan sonra mağaralarına döner ve burada dinlenirlermiş. Kış ayları çok sert ve çetin geçermiş. Böylelikle uzaklara gidemeyen bu kabilenin bireyleri, bulundukları çevrede yaşamlarını sürdürmenin yollarını ararken; vahşi hayvanlar da hiç olmadıkları kadar saldırgan davranışlarla bu insanları kapana kıstırırmış.

Kılıç dişli kaplanlar, mamutlar, aslanlar… Ve o dönemin saldırgan, bir o kadar da görkemli canlıları her yerde varlığını sürdürüyormuş. Bir gün bu kabilenin başına büyük bir felaket gelmiş.

Felaket deyince değerli okurlar aslında bir çok alanda başarı sağlanmadığı durumlarda felaket senaryoları çoğu zaman karşımıza çıkar. Bu nedenle hangi işi yapıyorsak yapalım başarılı olma hedefiyle planlarımızı yaptığımızda, yaşanacak felaket senaryolarının olasılıklarını minumuma indirmiş oluruz.

Yazılanlarda sanki atlamalar oldu, bir şeyler eksik kaldı değil mi? Kabileye ne oldu diye merak edenleriniz oldu mu? Başka bir konuya geçildi ama aklınızda hala kabileye ne oldu diye bir soru varsa, işte size “Zeigarnik Etkisi”

Bu arada kabile ile ilgili bir felaket olmadı ama hikayenin devamını okumak isteyenler buradan devam edebilir:))

Zeigarnik Etkisinden Nasıl Kurtuluruz?

İş yaşamında bu etkiden kurtulmanın tek yolu elinizdeki işi bitirmektir. Ertelemek bir nevi zeigarnik etkisinin bir sonucudur. Bu nedenle ertelemeden işe koyulmak ve bitirmek gerekir. Böylelikle unutur ve zeigarnik etkisinden kurtulursunuz. Bir proje varsa tamamlamak, bir hedef varsa ulaşmak, yeni bir dil öğrenmeniz gerekiyorsa disiplinli çalışıp o dili öğrenmektir.

Bir öğrenciyseniz ödevinizi tamamlamak, master ya da doktora tezinizi hazırlayıp sonlandırmaktır. Aksi halde aklınız hep yarım kalmış yapacağınız işlerde kalır. Fakat işin tamamlanması durumu kötü olan şeyler için geçerli değil. Sonuçlarının kötü biteceğini bildiğiniz her ne varsa bunu yapmayın..! Bırakın o da öyle kalsın. Aklınızda kalsa bile zaman her şeyin ilacıdır. Zeigarnik sendromundan böylelikle kurtulmuş olursunuz.

Zeigarnik Etkisi ile Pazarlama Yaklaşımları

Bu da nedir diye soranlarınız olabilir. Zeigarnik etkisinin pazarlamaya etkisi nasıl olur? Şöyle ki; meraklandırarak… Buna teaser yaklaşımları denir. Yani yarım olan bir görsel izletip, tamamının daha sonra izlettirilmesi şeklinde bir yaklaşım bu.

Fragman gibi, arkası yarın radyo hikayeleri gibi, dizi filmler gibi, birazdan, az sonra şeklinde cümlelerle henüz bitmemiş bir süreci aktarmak gibi… Ya da televizyondaki yarışma programlarının sonuna yaklaşıldığında reklama geçilmesi gibi düşünebiliriz bu durumu. Yapılan şey aslında merak uyandırmak ve yarım kalmışlığın etkisi içerisinde insanları hikayenin tamamına odaklanmasını sağlamaktır.

İşin sonunda gidilmek istenen yer, pazarlaması yapılan şeyin akılda kalıcılığını arttırmaktır. Ayrıca zeigarnik etkisi tasarımlarda da kullanılır. Bir derginin reklam alanında mesela, ya da bilboardlarda… Bu reklam alanlarına konulan meraklandırma görselleri bir sonraki tamamlanmış ürün görseline kadar insanları meraklandırmış olur.

Zeigarnik etkisinin bir kişiyi ne kadar etkileyip etkilemediği biraz da o kişinin sosyal stili ile de alakalıdır. Yani sürücü, dost canlısı, analitik ya da ifadeci bir profil için zeigarnik etkisi ayrı ayrı davranış eğilimleri yaratabilir. Yani hikayenin sonunu duyup duymamak biraz da sizin yapınızla alakalı.

Mutlu bir gün dileriz. Diderot Etkisi Nedir?

Önceki İçerikGELECEĞİ YAKALAMAK
Sonraki İçerikHEDEFE ODAKLANMAK
- Advertisement -

More articles

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisement -

Latest article