Ana Sayfa Davranış Bilimi ÖĞRENME NEDİR? ÖĞRENME DAVRANIŞLARI NELERDİR?

ÖĞRENME NEDİR? ÖĞRENME DAVRANIŞLARI NELERDİR?

Okuma Süresi: 3 Dakika

Öğrenmeyi oluşturan etkenler nelerdir? Öğrenme nasıl gerçekleşir? Öğrenmeyi etkileyen unsurlar nelerdir? Öğrenme süreci nasıldır? ve genel olarak öğrenme nedir? gibi soruların cevaplarına kısaca bir göz atalım.

Öğrenme Nedir?

Öğrenme, bireylerin yaşanmışlıklar sonucunda davranışlarında ortaya çıkan hayli uzun süreli değişimlerdir. Durumlar karşısında tepki oluşturmak ve gerektiğinde bunları değiştirerek yenilerini edinme yeteneği olarak da tarif edilebilir aslında öğrenme.  Bir bilginin ya da becerinin, öğrenme olarak  var sayılması için davranış biçiminde değişiklik yapması ve davranıştaki değişimlerin uzun soluklu olması gerekmektedir. Yeni öğrenme ile bireyin kapasitesi artar, daha önce yapamadığı bir şeyi yapabilecek hale gelir. Daha geniş bir ifade ile öğrenmenin sonucunda, kişi içinde bulunduğu ortama yeni bir anlam kazandırır ve o ortamdaki pozisyonunu yeniden tanımlar.

Öğrenmeye dair nörofizyolojik, davranışsal, bilişsel ve duyumsal etkenli öğrenme kuramları vardır. Nörofizyolojik kuramı savunanlar öğrenmenin fizyolojik bir olay ve süreç olarak değerlendirilmesi gerektiğini söylerler. Davranışa yönelik kuramda, öğrenme ile davranış arasında bir bağlantı kurularak gelişim sağlandığı ve pekiştirme yöntemi ile davranış modelleri oluşturulması gerektiği kabul edilir. Bilişsel kurama göre öğrenme, kişinin etrafında olup bitenlere bir anlam kazandırmasıdır. Duyumsal kuramda ise öğrenmenin doğası ile uğraşmak yerine, daha çok sorunları ile ilgilenmek vardır.

Öğrenme nedir? sorusuna dair bir başka tanım da şöyledir:

Gözlemleyerek, okuyarak ve yaşayarak bireyin kendisinden ya da başkalarından aldığı bilgi, duygu gibi olguların davranış ve düşünce ekseninde yarattığı kalıcı değişiklikler de öğrenmeyi tanımlar. Bu yönüyle öğrenme anlık değil, giderek artan bir süreçtir.

Davranışların değişikliğe uğramasındaki maksat, daha önce yapılmamış olan bir davranışın yapılması, bir görüş ve düşüncenin ilgi görmesi ya da terk edilmesi anlamına gelmektedir. Böyle bir değişiklik iyiye yönelik olabileceği gibi kötüye yönelik de olabilir. Örnek vermek gerekirse, bir çocuğun kötü alışkanlıkları olan arkadaşını gözlemleyerek onun da kötü alışkanlıklar kazanması olumsuz ve istenmeyen bir davranış değişikliği iken, araba kullanan birinin yayalara yol vermesi olumlu bir davranış değişikliğidir. 

Öğrenme süreci zihinsel (içsel) bir süreç olduğu için doğrudan gözlenemez. Fakat bireyin performansı bu durumda gözlemlenebilir. Çünkü performans, öğrenilen bir şeyin gözlemlenebilir duruma dönüşmesidir.  Bu değişikliğin öğrenme sürecinde mümkün olduğunca kalıcı ve  sürekli olması gerekir. Davranışlarda yaşanan değişikliğinin tekrar etme ve deneyimler sonucunda ortaya çıkması gerekir. Yeni doğmuş bir bebeğin ağlaması önceden öğrenilmiş değilken, daha sonraları bir doktoru görünce ağlaması öğrenilmiş bir davranıştır.

Geçici Davranışlar ve Öğrenme

Öğrenme nedir ve ne değildir? sorularına yanıt aramaya devam edelim. Geçici davranışlar, yaşantılardan değil de başka nedenlerle ortaya çıkan ve bundan dolayı öğrenme argümanı olarak kabul görmeyen davranışlardır. Mesela sakatlık, uykusuzluk, yorgunluk, hastalık ve ilaç kullanımı gibi sebeplerle ortaya çıkan ve bu etkenler ortadan kaybolduğunda yok olan davranış değişiklikleri öğrenme olarak kabul edilmez.

Büyüme ve olgunlaşma sonucunda meydana gelen değişimler de öğrenme sayılamaz. Örnek olarak ergenlik zamanında sesin kalınlaşması gibi durumlar öğrenme davranışı değildir. Olgunlaşmak bir öğrenme modeli değildir ama öğrenme sürecine oldukça katkı sağlar. Eğer bir birey belli bir fizyolojik olgunluk düzeyinde değilse öğrenmenin gerçekleşmesi oldukça zordur. Örnek olarak, bir çocuğun yazı yazmayı öğrenebilmesi için elinin ve parmak yapısının kalemi doğru tutabilecek olgunluğa erişmesi gerektiği gibi. 

Doğuştan gelen ve neden olduğu durumun, o canlının kendisi tarafından da bilinmeyen, bir türün bütün bireylerinde var olan içgüdü davranışları da öğrenme olarak kabul edilmez. Mesela, arıların bal üretmesi, kuşların göç etmesi gibi.

Doğuştan gelen, hayatta kalmaya ve türün devamını sağlamaya yönelik davranış modellerinin bazılarının içgüdülerle anlatılabileceğini öne süren psikologlar da vardır. Annelik, susuzluk, açlık gibi içgüdüsel davranışlar doğuştan var olsa da, bunlar öğrenmeyle beraber yeni biçimlere girer. İnsanoğlu beğenmediği ve istemediği davranışlarını, ayrıca basit ihtiyaçlarını daha iyi olacak şekilde değiştirme yeteneğine sahiptir. 

Bundan dolayı son zamanlarda yapılan çalışmalar, öğrenme nedir? sorusuna cevap olarak insan davranışlarının sadece içgüdülerle ortaya konamayacağını ileri sürmektedir. Çünkü insan davranışlarının çok daha büyük bir kısmı öğrenilmiş olan davranışlardır. 

Dışarıdan gelen bir uyarıcıya karşı verilen istem dışı tepkiler de (Refleksler) öğrenme değildir.

Bireyi belli bir hedefe yönelten ihtiyaçlar sebebi ile meydana gelen, canlıların yaşamasına ve neslin sürekliliğine olanak sağlayan birincil güdüler yani iç dürtüler de öğrenme  olarak kabul görmez. Karnı acıkan bir canlının yiyeceğe yönelmesi buna örnek olarak verilebilir.

Öğrenme nedir? Ve öğrenme davranışları nelerdir içerikli yazımızdan sonra “Derin Öğrenme” adlı yazımıza da göz atabilirsiniz. Keyifli bir gün dileriz.

Önceki İçerikÖRTÜLÜ BİLGİ İLE KAZANIMLAR
Sonraki İçerikZEKİ KARGALAR
bilgezonehttps://bilgezone.com
Bilim, kişisel gelişim, eğitim başta olmak üzere birçok özgün içeriğe sahip Bilgezone, "Türkiye`nin bilge sitesi" sloganı ile yayın hayatına başlamıştır. Bunun için asıl amacımız kaliteli ve faydalı içerik oluşturarak okuyucularımıza katkı sunmaktır. Saygı ve sevgiler...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Most Popular

DEĞERLİ OLMANIN KARŞILIĞI

Değerli olmak, önemli olmak, değerli hissetmek... Bir şeyin önemi neye göre, kime göre belirlenir? Değer dediğimiz kavram nasıl bir anlayış içerisinde kendini...

DİJİTAL İÇERİK YÖNETİMİ

Dijital içerik (Digital content) yönetiminde dijital olarak tüketilen içeriklerin kişisel gelişim, olaylara bakış açısında yeni perspektifler oluşturması gibi durumlara katkısı oldukça büyüktür....

SALGIN PSİKOLOJİSİ NOTLARI

SALGININ AKIL SAĞLIĞINA ETKİLERİ Akıl sağlığı ve salgın psikolojisi nasıl bir yere doğru ilerliyor? Salgın psikolojisi ile yaşamaya...

DOĞAL OLAYLARIN ETKİLEŞİMİ

Doğal olay nedir? Doğada kendiliğinden meydana gelen, insan ve diğer canlıların doğrudan etki etmediği ve farklı birçok etmenler sonucunda meydana gelen olaylara...

Recent Comments

error: İçerik kopyalanamaz!