Cumartesi, Nisan 17, 2021
Ana Sayfa Davranış Bilimi MENTAL BARİYER KALIPLARI

MENTAL BARİYER KALIPLARI

Okuma Süresi: 3 Dakika

Mental bariyer nedir? Zihinsel engelleri aşmak kolay mı? Kendimize empoze ettiğimiz ve davranışlarımızı sınırlayan engelleri nasıl yıkarız? Bu soruların cevapları aslında birçoğumuzun yaşadığı, hayatımızda var olan davranışlarımız, düşüncelerimiz ve zihinsel bariyerlerimizdir.

Mental bariyer nedir? Mental bariyer, yeteneklerimiz, potansiyellerimiz ve yapabileceklerimizle ilgili sahip olduğumuz sınırlayıcı varsayım ve inançtır.

Bu durum bizleri bir şey yapmaktan ya da hareket etmekten alıkoyar. Kilo vermek, topluluk önünde konuşmak, finansal yatırım yapmak veya karşımızdakini ikna edememek yönünde zihnimizde olumsuz düşünceler canlandırmak gibi…

Zihinsel Engeller

Zihinsel engeller aslında mental bariyer kavramı ile aynıdır. Zihinsel engel ya da mental bariyer (mental barrier) potansiyel ve yeteneklerimiz konusunda yapabileceklerimizden bizi alıkoyan, engelleyen ve sınırlayan düşünce kalıplarıdır. Bu düşünce kalıpları sağlıksız, olumsuz ve bireyin davranışlarına negatif yön veren kalıplardır.

Korkuyu yenmeye karar verirseniz bunu yapmamak için hiç bir engel yoktur. Çünkü korku, zihin dışında hiçbir yerde yoktur.

Dale Carnegie

Aslında çoğu insan başarısız olma korkusu ile bir adım daha atmaktan çekinir. Mental bariyer önümüze büyük bir set gibi dikilir ve bu zihinsel engelleri yıkmadan oracıkta sıkışıp kalırız. Düşünme şeklini değiştirmeden kafamızda olumsuz düşüncelere yer veriyoruz. Sağlıksız düşüncelerle kendimize engeller oluşturuyoruz. Aslında insanın korktuğu şeyle yüzleşmesi mental bariyerlerin ortadan kalkmasında çok önemli bir adım.

Sağlıksız Düşünce Kalıpları

Sağlıksız düşünce kalıplarının bazı nedenleri şunlar:

  • Yeteneğin reddi: Yeteneğin reddi bir kendine güvensizlik, utangaçlık halidir. Örneğin bir süreçle ilgili liderlik yapmayı istememek, bunu reddetmek gibi. Aslında yeteneğin reddinde yüzmeyi bilen birinin havuza ya da denize atlayıp suyun keyfini çıkarmama durumu var.
  • Sosyal destek azlığı algısı: Bireyin başkaları tarafından yeteneklerine inanılmadığı algısı. Mesela profesyonel bir sporcu bu düşünce ile bir süre sonra yeteneklerini köreltebilir.
  • Bilgi yetersizliği/eksikliği: Bir konu hakkında çok az şey bilme düşüncesi. Konu hakkında detaylı bilgi edinmek için zaman ayrılmalı.
  • Duruma yönelik işlevsel olmayan tutum: “Soru soracağım kişi çok meşgul görünüyor. En iyisi bu durumu kendim çözmeye çalışayım.

Mental bariyer ya da zihinsel engel kalıpları 3 ayrı başlıkta incelenebilir:

Bireyin Kendisi İle ilgili Düşünceleri

Bireyin kendisi ile ilgili mental bariyeri kişisel hedefler, kariyer, gelişim fırsatları ya da önem verilen bir ilişkiyi olumsuz etkiler. Kişiyi fırsatlardan alıkoyar. İnsanların her fırsatta kendilerini başkaları ile kıyaslaması, başkalarının yapabildiği şeyi kendilerinin de yapabilmesinin çok zor olabileceğini düşünme algısı bireyin kendisine mental bir bariyer koymasına neden olur. Bu zihinsel engel insanları başarı merdivenine tırmanmasından alıkoyar. Bireyin özgüvenini kısıtlayıcı düşünce kalıpları, mental bariyer açısından üzerinde düşünülecek bir konu.

Örneğin bir sporcunun şöyle söylüyor olması bireyin kendisi ile ilgili mental bariyer koyduğu bir düşüncedir: “Onun seviyesinde asla rekabet edemem. Çünkü ben onun kadar iyi değilim.” Ya da “Sanırım o kadar akıllı değilim.” ve “Ben çok küçüğüm. Ötekilerine hiçbir zaman yetişemeyeceğim.” gibi…

Bireyin Başkaları Hakkındaki Düşünceleri

Başkaları hakkında tam olarak bilgi sahibi olmadığımızda, onlar hakkında varsayımlarda bulunuruz. Bu düşünce bir halo ve horn etkisi gibi zihnimizi sarar. Başkalarının yetersiz olduğu düşüncesi ya da farklı ön yargılar zihnimizde mental bariyer için yer açmış olur.

Karşımızdakinin yeteneklerine güvenmemek, bir başkasının bir işi bizim kadar iyi yapamayacağı algısı ve herhangi bir işin üstesinden gelemeyecek düşüncesi başkaları hakkında zihinsel bariyer oluşturur.

Ona bu işi vermek istemiyorum. Bu durumla başa çıkacak kadar yeterli değil.

Çok utangaç ve sessiz biri. Onu ekibimde maalesef istemiyorum.

Zor kararlar verebilecek gibi görünmüyor. İyi bir lider olamaz.

İçinde Bulunduğumuz Çevre ile İlgili Düşünceler

Arkadaş çevresi, ebeveynlerimiz, yaşadığımız şehir, ülke, okul, tüketilen medya ve dijital içerikler, okuduğumuz kitaplar, kültürel değerler, gelenek, örf ve adetlerimiz de bizi davranışlarımıza yön veren mental bariyer kalıpları içine hapseder. Her zamankinden daha fazla birbiri ile bağlantı kuran bu dünyada değerlerin ve bakış açılarının çatışması da artabilir. İçinde bulunduğumuz çevrenin etkileri ile bize normal gelen bir durum, bir başka çevreler için anormal algılanabilir. İşleri geleneksel yöntemlerle devam ettiren bir işletme ya da birey, yeni yöntemlere ayak uydurmakta zorlanabilir. Böylelikle zihninde mental bariyer oluşturabilir. Bununla birlikte çevremizde bulunan insan gruplarına yönelik sağlıksız düşünce kalıpları oluşabilir. Bir kitleye, topluma ya da gruba karşı zihinsel engeller oluşabilir.

Çevremizde bulunan insan gruplarına karşı mental bariyer örnekleri:

Ah şu genç kuşak. Sürekli telefon ellerinde. Başka bir iş yaptıkları yok. Bunlar zorluk görmeden yüksek bir hayat yaşamak istiyor.

Kulüp yönetimi bana hiç güven vermiyor. Sadece paydaşları mutlu etmek için çalışıyorlar.

Olumsuz Düşünceler

Yapamam, mümkün değil, başaramam, imkansız, olmayacak, bilgim çok zayıf, rezil olacağız gibi olumsuz düşünceler bireysel olarak zihinleri meşgul eden ve kişinin olumlu adımlar atmasında sınırlayıcı düşüncelerdir. Bunun yerine, deneyebilirim, mümkün olabilir, yapabilirim, olabilir gibi olumlu düşüncelere yer vermek oldukça faydalı olacaktır.

Mental Bariyerleri Yıkmak

Kendiniz, başka insanlar ve çevre ile ilgili bu sınırlayıcı düşüncelerden herhangi birini fark ettiğinizde kendinize sormanız gereken 3 soru var. Neden korkuyorum? Bana bunu kim söyledi? Farklılıklar kötü bir şey mi?

Neden korkuyorum? Sorusuna cevap konfor alanınızdan çıkmamak ya da ileri gitmemek için bir mental bariyer oluşumunu engelleyebilir.

Bana bunu kim söyledi? Çünkü kendimiz ya da başkaları hakkındaki düşüncelerimiz kulaktan dolma ya da subjektif bilgiler olabilir.

Farklılıklar kötü bir şey mi? Bizimle aynı geçmişi paylaşan, aynı fikirleri paylaşan, aynı düşünce ve tutumları benimseyen kişilerle birlikte olmak isteriz. Başkalarının düşüncelerini de dinlemek, olaylara farklı pencereden bakabilmek de mental bariyer olgusunu ortadan kaldırabilir. Bu tutum öğrenilmiş çaresizlik sendromunu da engeller.

Mental bariyer ya da zihnimizin içinde yer etmiş olumsuz düşünce kalıpları insanların sosyal, okul ve iş hayatında birçok kez karşısına çıkar. Bu nedenle engellerin ortadan kaldırılmasına yönelik olumsuz düşünce, korku, özgüven eksikliği, utangaçlık, çaresizlik ve önyargı gibi olguların zihnimizde bir engel oluşturmasına müsaade etmeden iletişim kurabilmek başarı sağlayacaktır.

Zihnimizde olumlu düşüncelere yer verelim. Sağlıklı, başarılı ve keyifli günler dileriz.

Kaynaklar:

123

bilgezonehttps://bilgezone.com
Bilim, kişisel gelişim, eğitim başta olmak üzere birçok özgün içeriğe sahip Bilgezone, "Türkiye`nin bilge sitesi" sloganı ile yayın hayatına başlamıştır. Bunun için asıl amacımız kaliteli ve faydalı içerik oluşturarak okuyucularımıza katkı sunmaktır. Saygı ve sevgiler...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Most Popular

Recent Comments

error: İçerik kopyalanamaz!