Ana Sayfa Bilgezone LORENZ EĞRİSİ İLE EŞİTLİK ANALİZİ

LORENZ EĞRİSİ İLE EŞİTLİK ANALİZİ

Okuma Süresi: 2 Dakika

Lorenz Eğrisi nedir? Toplum genelinde gelir dağılımının adaletli ve eşit şekilde sağlanıp sağlanamadığını araştırmayı konu edinen tekniğe ve bu tekniğin grafiksel analizine Lorenz Eğrisi denir.

Amerikalı bir ekonomist olan Max Otto Lorenz tarafından bulunmuştur. Lorenz eğrisi ilk kez 1912 senesinde “The Elements of Statistical Method” adlı makalede kullanılmıştır.

Lorenz Eğrisi Grafiği

Lorenz eğrisi (Lorenz Curve) genellikle ekonomide, finansta, iktisatta ve benzer modellerde gelir dağılımının fonksiyonlarını ve olasılıklarını açıklayan bir grafiktir. Bu grafiğin iki taraflı ekseninde de yüzdesel değerler vardır. Lorenz eğrisinde -X- olarak gösterilen eksendeki değerle, -Y- eksenindeki dağılım yüzde ile aktarılır. Gelir dağılımı ifade edildiğinde grafiğin çapraz olarak ikiye bölünmesi “tam eşitlik” durumunu gösterir. Zamanla bu eğrinin tam eşitlik doğrusundan uzaklaşarak arayı açması, herhangi bir toplum için ya da hangi ölçüme yönelik bir analiz yapılıyorsa, orada gelir dağılımının bozulduğunu ifade eder.

Lorenz eğrisi özellikleri olarak, dikey eksendeki doğruda gelirin birikimli oranları % 20’lik paylar olarak; yatay eksende de birikimli yüzdelerin grafiksel olarak % 20’lik dilimleri aktarılır. Her iki eksenin de karşısına eşit uzunlukta eksen çizilerek ortaya çıkarılan karenin sol alt köşesinden başlayarak sağ üst köşesine doğru uzanan çizgi mutlak eşitlik doğrusu olarak adlandırılır. Mutlak eşitlik doğrusundaki sapmalar ise gelir dağılımının eşit olup olmadığını ifade eder.

Lorenz eğrisi
Lorenz Eğrisi

Lorenz eğrisinde kesikli doğru olarak görülen mutlak eşitlik çizgisi bulunmaktadır. Yatay eksende nüfus değişkenleri görülür. Dikey eksende ise nüfusun oranına göre ortaya çıkarılan gelir oranları görülür.

Mutlak ya da kesin eşitlik çizgisi bir nebze de ütopik bir tasavvuru yansıtır aslında. Örneğin, nüfusun % kırkını ele alıp mutlak eşitlik çizgisine ulaştığında gelirin de % kırkını almış olması beklenir. Buna mukabil olarak mutlak eşitlik çizgisi gelir ve nüfus arasındaki doğru orantı bu sürecin temsilidir. Gelir dağılımındaki düzensizlik ya da gelir dağılımındaki eşitliği gösterir. Bu çizgi aynı zamanda tam eşitlik doğrusu olarak da tabir edilmektedir.

Mutlak eşitliği gösteren çizginin altındaki eğri de Lorenz eğrisidir. Bu durumda %40`lık orana tekrar baktığımızda şununla karşılaşırız:

Mutlak eşitlik doğrusundan yola çıkarak nüfusun %40’ı gelirin de toplam %40’ını alması lazımken, Lorenz eğrisinden bakınca hesaplanan reel seviyeden farklı olarak yalnızca gelirin %15’ini alabildiği görülmektedir.Bu oranların reelin altında olması karşımıza bir alan çıkarıyor: Bu da B alanıdır. B alanı eşitsizlik alanı olarak adlandırılır ve B alan genişledikçe gelir dağılımındaki adaletsizlik daha çok artar. Eğri alan, yatay eksene doğru yaklaştıkça A alanını küçülür, ve bu durumda da  tam eşitsizlik eksenine doğru yaklaşmış olur.

Gini Katsayısı

Gelir dağılımı adaletsizliğine dair ölçümlerden biri de Gini katsayısıdır. Gini katsayısı da Lorenz eğrisi ie hesaplanabilir. Lorenz eğrisinde var olan eşitsizlik alanı yani B alanının, mutlak ya da kesin eşitlik çizgisinin aşağısında kalan bütün alana oranı ile hesaplanması mümkündür. Yani grafiğe göre Gini katsayısı B/(A+B) olarak formüllenebilir. Gini katsayısı sıfıra doğru ilerledikçe gelir dağılımının eşit olduğunu, 1`e yaklaştıkça da gelir dağılımındaki bozulmayı ifade eder.

Kaynaklar:

Lorenz eğrisi ve mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşma, Pareto dağılımı, olasılık yoğunluk fonksiyonu, kafa eğrisi, fonksiyonel gelir dağılımı, mutlak değer soruları, gelir dağılımı, gelir adaleti analizi, Lorenz eğrisi makaleleri, Gini katsayısı, Kuznetz eğrisi, engel eğrisi, yüzde paylar analizi, laffer eğrisi, lorenz curve.

https://tr.wikipedia.org/wiki/Max_Otto_Lorenz

https://tr.wikipedia.org/wiki/Lorenz_e%C4%9Frisi

https://www.investopedia.com/terms/l/lorenz-

curve.asp,https://en.wikipedia.org/wiki/Gini_coefficient

Bu yazımızdan sonra Yüzde 37 Kuralı adlı yazımıza göz atabilirsiniz. Keyifli ve sağlıklı bir gün dileriz.

Gönüllü yazarımız olmak için lütfen tıklayınız!

Önceki İçerikYÜZDE 37 KURALI VE SEÇENEKLER
Sonraki İçerikTHESEUS PARADOKSU
bilgezonehttps://bilgezone.com
Bilim, kişisel gelişim, eğitim başta olmak üzere birçok özgün içeriğe sahip Bilgezone, "Türkiye`nin bilge sitesi" sloganı ile yayın hayatına başlamıştır. Bunun için asıl amacımız kaliteli ve faydalı içerik oluşturarak okuyucularımıza katkı sunmaktır. Saygı ve sevgiler...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Most Popular

CORONA VE İSTİFÇİLİK DAVRANIŞLARI

İstifçilik nedir? Nesneleri, objeleri, eşyaları ihtiyaç olmamasına rağmen biriktirme, istif etme, stoklama davranışına istifçilik denir. Aynı zamanda bu eşyaları saklama ve biriktirme...

DEĞERLİ OLMANIN KARŞILIĞI

Değerli olmak, önemli olmak, değerli hissetmek... Bir şeyin önemi neye göre, kime göre belirlenir? Değer dediğimiz kavram nasıl bir anlayış içerisinde kendini...

DİJİTAL İÇERİK YÖNETİMİ

Dijital içerik (Digital content) yönetiminde dijital olarak tüketilen içeriklerin kişisel gelişim, olaylara bakış açısında yeni perspektifler oluşturması gibi durumlara katkısı oldukça büyüktür....

SALGIN PSİKOLOJİSİ NOTLARI

SALGININ AKIL SAĞLIĞINA ETKİLERİ Akıl sağlığı ve salgın psikolojisi nasıl bir yere doğru ilerliyor? Salgın psikolojisi ile yaşamaya...

Recent Comments

error: İçerik kopyalanamaz!