Ana Sayfa Davranış Bilimi HALO VE HORN ETKİSİ

HALO VE HORN ETKİSİ

0
698
Okuma Süresi: 2 Dakika

Halo ve horn etkisi pek de duyulmamış sözcükler olsa da (Halo effect, horn effecet) aslında yaşamımız boyunca karşılaştığımız ve düşünmekten kendimizi alamadığımız bir içsel davranış biçimidir. hale ve boynuz etkisi ya da halo ve boynuz etkisi olarak da adlandırılır. Halo ve horn etkisi insanları olduğundan fazla ya da eksik görme yanılsaması olarak adlandırılabilir.

Halo etkisi nedir? Bir kişinin olumlu bir özelliğinden dolayı onunla ilgili genel bir olumlu izlenim oluşması durumudur.

Horn etkisi nedir? Kişinin olumsuz bir özelliğinden dolayı onunla ilgili genel bir olumsuz düşünceye sahip olunmasına horn etkisi denir?

Bu etkilerin ortaya çıktığı yıllar 1920`lere kadar uzanmaktadır. Halo ve horn etkisi konu olarak Psikolog Edward Thorndike tarafından kaleme alınan 1920`de bir makalede geçmektedir. 1. Dünya Savaşı sırasında komutanlardan en nitelikli askerleri seçmeleri istenmiş. Seçilen askerlerin sağlam vücutlu, ve yakışıklı askerlerden oluştuğu fark edilmiş. Bununla beraber niteliksiz olsalar bile, yakışıklı ve güzel insanların iş hayatına daha hızlı seçildikleri ve daha kolay terfi aldıkları görülmüş.

Halo Etkisi ve İlk İzlenimler

İlk izlenim oldukça önemlidir. Dış görünüş, ses tonu, beden dili, kılık kıyafet gibi özellikler ilk izlenim olarak karşımızdakini tanımamıza yardımcı olur. İlk izlenimlerden edindiğimiz olumlu çıkarım, o kişi ile ilgili genel bir olumlu havaya bürünmemize neden olur. Bu durum hale etkisi olarak davranış bilimi literatüründe yerini alır. Kişinin diğer özelliklerin de olumlu olduğuna kanaat getiririz. Mesela şık bir elbise giymiş birinin zengin olduğu varsayımı, ya da kültürlü olduğu, bilgili olduğu yanılgısı gibi. İş görüşmelerinde yapılan mülakatlarda bu duruma sıkça rastlanır. İyi giyimli, güzel görünümlü, titiz, ya da mülakat esnasında dikkat çeken bir adayın, diğer genel özelliklerinin de olumlu olduğuna dair olumlu görüş hale etkisidir. Hale etkisinde fiziksel görünüş yanılsamaları sıklıkla ortaya çıkar. Güzel, yakışıklı, etkili ses tonu, beden dili gibi görüntüye yönelik izlenimler hale etkisi yanılsamasında birer etkendir.

Horn Etkisi ve İzlenimler

Çok yetenekli, işinde usta, deneyimli bir çalışanın aşırı kilo alması ile birlikte, insan kaynakları departmanı aşırı kilolarından kurtulmazsa onu işten çıkaracaklarını söylemiş. Yani bu çalışanın deneyimleri, yetenekleri, işe hakimiyeti, başarısı hiçe sayılarak sadece dış görünüşü nedeni ile işten çıkarılmak istenmiş. İşte bu durum da horn etkisidir. Kişinin sadece bir olumsuz durumunu ele alarak bütünüyle olumsuz görülmesi horn etkisinin özelliğidir.

halo etkisi

Halo etkisi ve horn etkisi reklamcılıkta, pazarlama alanlarında da sıklıkla kullanılır. Ürünün ya da hizmetin sadece bir olumlu yönünü ön plana çıkarıp, o ürün ya da hizmetin aslında tamamının olumlu bir hava içinde lanse edilmesi olarak görebiliriz bunu. Halbuki her insan, ürün ya da hizmet kusursuz olmayabilir ve bunu kabullenmek işlerin daha sağlıklı yürümesini sağlar. İnsanların dış görünüşüne aldanmadan, ayrıca bazı küçük hatalarını genele yaymadan salt içinde bulunulan durum hakkında karar verildiğinde; yanlış kararlar da ortadan kalkmış olur. Sevilen bir insan hakkında tamamen olumlu konuşmamak, sevilmeyen bir insan hakkında da tamamen olumsuz konuşmamak olması gereken en iyi davranış biçimidir.

Brain games- Halo Effect

Halo ve Horn etkisi adlı yazımızdan sonra Diderot etkisi adlı yazımıza göz atabilirsiniz. Keyifli ve sağlıklı günler dileriz.

Kaynaklar:

https://en.wikipedia.org/wiki/Halo_effect

https://en.wikipedia.org/wiki/Horn_effect

Araştırma terimleri: Halo ve Horn nedir? Hale etkisi nedir? Boynuz etkisi nedir? Halo ve horn etkisi örnek, hale etkisinin tersi, hale etkisine örnekler, horn etkisi örnekleri, horn etkisi eğitim bilimleri, rehberlik halo ve hareleme etkisi, ters hale etkisi, ters hale etkisi, ayla etkisi.

Bilgezone`da yazar olmak ister misiniz?

YORUM YOK

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

error: İçerik kopyalanamaz!