Cuma, Mart 5, 2021
Ana Sayfa Tarih GÖBEKLİTEPE: YENİDEN KEŞİF

GÖBEKLİTEPE: YENİDEN KEŞİF

Okuma Süresi: 2 Dakika

Göbeklitepe … Bulunmasıyla birlikte bütün insanlık tarihi algısını baştan yaratan ve hakkında onlarca sansasyonel iddiayı gündeme getiren yapı. Klaus Schmidt’in kitabında yazdığı gibi ‘Göbeklitepe’yi bulmak bir yeniden keşifti. Öyle bir yapı ki Göbeklitepe`nin tam olarak ne amaçla yapıldığı günümüzde bile bilinmiyor. Bir tapınak mı, yerleşim yeri mi yoksa sadece öylesine yapılmış devasa T sütunlardan oluşan bir yapı mı? Hiçbir kesin bilgi yok ortada. Ama çoğu bilim insanının düşündüğü ortak yönler tabii ki var. Özellikle sosyal dayanışma ve gruplar halinde yapının kurulmuş olduğu fikrine neredeyse herkes katılıyor. Çünkü onlarca dev taş bloktan oluşan bu enteresan yapı yine onlarca belki yüzlerce insanın harcamış olduğu güç ve dayanışma sonucuyla ortaya çıkmış olabilirdi.

Tasvirler

Göbeklitepe alanında Büyük taş blokların üzerinde bugün yapılan bazı eserlerden çok daha ayrıntılı kabartmalı tasvirler bulunmaktaydı. Bunların neredeyse hepsi hayvan figürlerinden oluşuyordu. Yabani domuz, öküz, yılan, karga vb. hayvanlardan oluşan bu kabartmalardan bazıları detaylı el işçiliği ile yapılmışlardı. Peki bu kabartmalar hangi amaçla oraya yapılmışlardı? Süs olsun diye miydi ya da dini figürler miydi? Yoksa sözde Göbeklitepe’yi mi koruyorlardı? Bunların hepsi hala bir soru işareti olarak durmakta. Bu kabartmaların anlamını yine bu yapıyı yapan dönemin insanları biliyor. Belki yakın gelecekte ya da çok daha uzun bir süre sonra biz öğrenmiş olacağız. Ama görünen o ki sabretmeliyiz.

İnsanlık Tarihi Açısından Önemi

Göbeklitepe bulunana kadar insanların bu tarz bir yapı yapabilmelerine imkansız gözüyle bakılıyordu. Çünkü Göbeklitepe’nin yapıldığı dönemde insanların birkaç kişilik gruplar halinde avcı-toplayıcılık yaparak geçindikleri düşünülüyordu. Göbeklitepe gibi devasa dikili taş bloklardan oluşan ve geniş bir alana yayılan yapıyı birkaç kişilik grupların yapması imkansızdı. Böyle bir yapıyı ancak onlarca hatta yüzlerce kişi bir sistem ve dayanışma içinde yapmış olabilirdi. Bir insandan çok daha uzun ve ağır olan bu taşları günümüzde bile vinç gibi araçlarla kaldırırken o dönemin insanları bunu nasıl başarmışlardı? İyi birer pratik zekaya mı sahiptiler, ortak bir uğurda kümeleşip mantıklı çözümler mi üretmişlerdi? Ne yazık ki Göbeklitepe hakkında oluşan onlarca soru işareti gibi bu da bir soru işaretidir. Ama şu kesindir: Bu insanlar ortak bir amaç için birlik olmayı başarmışlardır. Bu yapım süresiyle de sınırlı kalmış olabilir ötesine de geçmiş olabilir. Henüz kesin bir bilgimiz yok.

Nasıl Yapılmış Olabilir?

Dikkat ettiyseniz ‘Olabilir’ ifadesini kullanıyorum. Çünkü elimizde kesin bir kanıt bu konuda da yok. Yukarıda belittiğimiz gibi bu yapının yüzlerce kişi tarafından yapılmış olması ihtimal dahilinde.

Araştırmacıların çoğu bu yapının avcı-toplayıcıların ortak çalışması ile ortaya çıktığını düşünüyor. ‘Nasıl yapılmış olabilir?’ sorusuna gelirsek… Böyle bir yapı oldukça fazla insan gücü ve zaman gerektiriyor. O günün şartlarını ele alırsak ilkel aletlerle bu yapılanma işinin yavaş ilerleme kaydettiğini tahmin edebiliriz. İnsan gücünü ayakta tutabilmek için durmadan buraya bir besin akışı
olması gerekiyor. Bunun için muhtemelen avlanan ve yemek yapan bir grubun da olduğunu düşünebiliriz. Devasa taşları taşımak zor olacağından işçilerin vardiyalı çalışmış olabileceği de ihtimaller arasında.

Taşlar Neden -T- Biçimliler?

Bu konu için ortaya atılan fikirler kısıtlıdır. Bazı araştırmacılar bunun şans eseri olduğunu yani yapan kişilerin bunu istemsiz olarak yaptığını, bazıları bunların insan figürü olduğunu, geriye kalanlar ise her birinin ilahi bir sembol olduğunu dile getirir.

Bilime Katkısı

Bu alan birçok bilim dalına olanak sağlamıştır. Başta arkeoloji olmak üzere, antropoloji, litoloji, astronomi (taşların dizilişinin gökteki belirli yıldızlara denk geldiğini düşünmüşlerdir.) gibi bilimlere faydası dokunmuştur. Ülkemize yurt dışından bilim insanları gelmiş ve Göbeklitepe için çalışmalar yürütmüşlerdir. Bu alan hem insanlığın geçmişe olan bakış açısını değiştirmiş hem de kamuoyunda heyecan yaratmayı başarmıştır.

Kaynaklar:

Klaus Schmidt: Taş Çağı Avcılarının Gizemli Kutsal Alanı: Göbeklitepe

Yazar: Mehmet Enes AKTAŞ

bilgezonehttps://bilgezone.com
Bilim, kişisel gelişim, eğitim başta olmak üzere birçok özgün içeriğe sahip Bilgezone, "Türkiye`nin bilge sitesi" sloganı ile yayın hayatına başlamıştır. Bunun için asıl amacımız kaliteli ve faydalı içerik oluşturarak okuyucularımıza katkı sunmaktır. Saygı ve sevgiler...

2 YORUMLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Most Popular

Recent Comments

error: İçerik kopyalanamaz!