Salı, Aralık 1, 2020
Ana Sayfa Bilim Gen Makası için Nobel Kimya Ödülü

Gen Makası için Nobel Kimya Ödülü

Okuma Süresi: 2 Dakika

Gen makası nedir? Genetik mühendisliği kök hücre tedavisi için yapılan birçok araştırma Gen makası ya da Crispr nedir? sorusunun cevabını da anlamaya imkan sağlıyor. Genetik makas, yani CRISPR yöntemi Dünyanın en etkin DNA makası niteliğine sahip CRISPR Cas9 enzimi, genetiği ve biyoteknolojiyi kökten değiştirecek. CRISPR-Cas9 sisteminin çalışma mekanizması insan DNA’sındaki genlerin bilgisayarda yazı yazar gibi kes, kopyala, yapıştır şeklinde yeniden oluşturulmasını sağlıyor. Bu genetik makaslar DNA biçimlendirme araçları olarak genetik mühendisliği alanında çığır açacak nitelikte.

2020 yılı Nobel Kimya Ödülü, kanserleri tedavi etme ihtimali bulunan hatta gelecekte kalıtsal birtakım hastalıkları da tedavi edebilecek “Moleküler makas” isimli gen biçimlendirme teknolojisine katkı sunan iki kadın araştırmacı bilim insanına verildi. Yeni nesil genom düzenleme tekniklerine oldukça fayda sağlayacak olan Gen makası, genlere bir nevi müdahale ediyor.

Biyokimya uzmanı Jennifer A. Doudna ve Mikrobiyoloji uzmanı Emmanuelle Charpentier’nın çalışmaları sonucunda geliştirdiği CRISPR/Cas9 adlı teknoloji; bitki, hayvan ve mikroorganizmaların DNA’larını hassas ve son derece hatasız bir şekilde değiştirmek için kullanılıyor.

Gen Makası – Çığır açan tedavi yöntemleri

Nobel Kimya Komitesi`nin Başkanı olan Claes Gustafsson, yapmış olduğu açıklamada, “Tüm insanlığı etkileyen bu genetik aracın olağanüstü bir gücü var. Bu teknolojik aygıt temel sadece bilimlerde bir devrim yapmakla kalmadı, aynı zamanda yeni ve farklı araçlar geliştirilmesine katkı imkanı sağladı. Çığır açacak olan yeni tıbbi tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine de öncülük edecek” şeklinde açıklama yaptı.

Komite başkanı Gustafsson, CRISPR teknolojisinin sonucunda genetik hasarı onarmak için her genin bundan sonra düzeltilebileceğini ve bu teknolojinin insanlık adına olağanüstü fırsatlar sağlayacağını belirtti. Fakat Gustafsson, CRISPR teknolojisinin büyük gücünün onun çok dikkatli kullanılması gerektiği anlamında geldiğini de ifade ediyor.

Etik Problemler

Uluslararası ölçekte kamuoyu, bilim dünyasında önemli etik soru ve problemlerin de ortaya çıkmasına yol açan CRISPR (Gen makası) teknolojisinin varlığından ilk defa 2018 senesinde haberdar oldu. Dünya bunu Çinli bilim insanı Dr. He Jiankui’nin, AIDS hastalığına neden olan HIV virüsüne yönelik direnç geliştirmek için dünyada genetiği değiştirilmiş ilk bebeklerin doğumuna katkı sağlayan açıklamasıyla öğrenmiş oldu. Dr. Jiankui’nin araştırmaları, insanlar üzerinde yapılan tehlikeli deneyler olması sebebi ile dünya genelinde kınandı. Bunun sebebi, insan geninde ortaya çıkan değişikliklerin gelecekteki nesillere de aktarılma riski ve tehlikesi olan değişikliklere de yol açabilme ihtimaliydi.

Uluslararası bilim insanlarından oluşan bir paneldeki uzmanlar Eylül 2020`de bir rapor yayınladı. Bebeklerin genetiklerinin değiştirilmeye çalışılmasının henüz çok erken olduğunu, bunun olması için gerekli olan teknolojik altyapı ve bilimin hala yeterince gelişmediğini aktardılar.

Nobel Kimya Ödülü ilk defa iki kadın araştırmacının oldu

Charpentier, ilk defa iki kadın araştırmacının Nobel Kimya Ödülü’nü almaya hak kazanması ile ilgili düşüncelerine dair soruya da kendisini her şeyden evvel bir bilim insanı olarak gördüğünü ve başka insanlara ilham kaynağı olmayı ümit ettiğini söyledi. Ayrıca bilimin ışığında ilerlemek isteyen kız çocukları için olumlu bir mesaj olduğunu belirtti.

Amerikalı uzman Jennifer Doudna ise çok şaşkın olduğunu ve ödülün biyoloji biliminde yeni sırların keşfedilmesi ve insanlık için yararlı olmasını umduğunu söyledi.

Patent Başvuruları

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ve Harvard Üniversitesi`nin ortak kullanım alanında olan Broad Enstitüsü, CRISPR teknolojisinin patent haklarını alabilmek için uzun süredir hukuki mücadele veriyor. Birçok bilim insanının da katkı sağlamasına karşın Charpentier ve Doudna, CRISPR’ı kolaylıkla kullanılabilecek bir araç haline getirilmesindeki çalışmaları sebebi ile bu alanda en fazla ödül alan uzmanlar oldu.

Jennifer Doudna California Üniversitesi`nde bulunan Berkeley Kampüsü’nde, Emmanuelle Charpentier ise Berlin’de bulunan Max Planck Enstitüsü Patojen Bilimleri departmanında görev yapıyor. Bu ikili aynı zamanda Gen makası projesi için 1 milyon 110 bin dolarlık ödülü de paylaşacak.

Kaynaklar:

1

Siz de yazılarınızı Bilgezone`da paylaşmak ister misiniz? Lütfen Bilgezone ailesine katılın!

bilgezonehttps://bilgezone.com
Bilim, kişisel gelişim, eğitim başta olmak üzere birçok özgün içeriğe sahip Bilgezone, "Türkiye`nin bilge sitesi" sloganı ile yayın hayatına başlamıştır. Bunun için asıl amacımız kaliteli ve faydalı içerik oluşturarak okuyucularımıza katkı sunmaktır. Saygı ve sevgiler...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Most Popular

MENTAL BARİYER KALIPLARI

Mental bariyer nedir? Zihinsel engelleri aşmak kolay mı? Kendimize empoze ettiğimiz ve davranışlarımızı sınırlayan engelleri nasıl yıkarız? Bu soruların cevapları aslında birçoğumuzun yaşadığı, hayatımızda...

Bilge Olmanın İçsel Dünyası

Bilge sözcüğünün terimsel anlamı ve bilgelik olgusunun tanımına bir bakalım mı? Bilgezone olarak konumuz Bilge ve Bilgelik. Bilge ve Bilgelik Nedir? Bilge nedir? Bilge ne anlama...

UTANGAÇLIK DUYGUSUNUN KONTROLÜ

İnsanların bazıları neden utangaç olur? Utangaçlık nasıl bir davranış biçimidir? Gelin utangaçlık nedir? (Shyness) sorularının cevaplarına ve utangaçlığın bilimsel özelliklerine bir bakalım. Utangaçlık, bazı...

Stockholm Sendromu: Katiline Aşık Olmanın Adı

Stockholm sendromu nedir? Stockholm sendromu, rehin tutulan birinin kendisini rehin alan kişi ile yaşadığı diyalog sürecinde ona karşı oluşan duygusal empati ve sempati halidir....

Recent Comments

error: İçerik kopyalanamaz!