DUYGUSAL ZEKA

Okuma Süresi: 3 Dakika

Duygusal zeka nedir? Duygusal zeka neden önemlidir? Bir bireyin kendisine ya da başkalarına dair duyguları anlama, sezme ve o duyguları yönetme yetisine sahip olma durumudur.

Son yıllarda birçok farklı alanda kullanılma, öğrenilme ve işlevsel hale getirilme çabaları ile sıkça karşılaşıyoruz. Sosyal hayat ve iş hayatında bu durumun ele alınış biçimi, öğretilmesi ve bu zekanın gün yüzüne çıkarılarak faydalı işler yapabipme becerisinin kazandırılması oldukça önem kazanmış durumda. Bu nedenle psikologlar, mentörler, gelişim koçları ve yöneticiler duygu ve zeka kullanımın bir arada olması ve verimli işler üretmesi için bu duruma hayli kafa patlatıyorlar. Zihinsel yeteneklerin gün yüzüne çıkarılması ve bu yetenekleri faydalı işlerde kullanabilmek esasında empati kurabilmenin ne denli önemli olduğunu karşımıza çıkarıyor.

Empati Kurmak

Duygusal zeka kavramını anlayabilmek için, empatinin ne olduğunu biliyor olmamız gerekir. Empati kuramadığımız müddetçe, yüksek bir IQ ve parlak bir zekaya sahip olmak çok da fayda sağlamaz. Empati insan zekasının en yüce hallerinden biridir. Çünkü empati kurmak bir süreliğine kendi egomuzu bir kenara bırakmamızı ve diğer bir insanın dünyasında yaşamayı gerektirir. Kendimize yabancıysak, sosyal farkındalığımız yoksa, korkuları yönetemiyorsak, kendi duygularımızı ve başkalarının duygularını anlamayı bilmiyorsak, duygusal zeka pek de kullanılmıyor demektir. Mutlu olmanın formülü duygusal zekaya sahip olmaktan geçer. Duygusal zekanın püf noktası da empatidir.

Zekanın ne olduğuna dair tartışmalar devam ediyor. Deneysel kanıtlar da buna destek oluyor. Mesela Spearman’ın -G- faktörü zekaya yönelik davranışları tanımlayan, gerekli ve temel bir faktör olarak anlaşılıyor. 

Ayrıca Howard Gardner’ın çoklu zeka eksenli çalışması ve Robert J. Sternberg’in Triarik Zeka Teorisi de var.

Yüksek entelektüel bir seviyeye ulaşmanın tek yolu sosyal uyumdan geçer.

Daniel Goleman

Daniel Goleman’ın duygusal zekaya yönelik fikri aslında psikolojinin tarihinde yatıyor. Profesör Goleman duygusal zeka kavramını ortaya atan ilk kişi olmamış olsa da 6 milyona yakın satan “Duygusal Zeka” adlı kitabı 1955’ten beri hayli popüler. Başka insanları motive etmek ve onları anlamak olarak adlandırılan “Sosyal zeka” kavramı 1920`lerde kullanılmaya başlanmıştı. David Wechsler ise 1940`lı yıllarda zeka testlerinin duygusal tarafları içermediği taktirde bir anlamı olmayacağını söylüyordu. Sonraki yıllarda Howard Gardner duygusal zeka ile çok fazla benzerliği olan “kişilerarası zekayı” ilk kez öne sürdü.

Duygusal Zeka ve Wayne Payne’in Doktora Tezi

Ama duygusal zeka tabiri ilk defa 1985 senesinde, duygular üzerine araştırma yapan Wayne Payne’in doktora tezinde yer aldı. Burada “Duygular üzerine araştırma” ve “Duygusal zekanın gelişimi”  şeklinde başlıklar kullandı. 1995 yılında Amerikalı psikolog olan Daniel Goleman sıkça konuşulmaya devam eden bu olguya vurgu yapacaktı. Bu durum, kim, ne, ve nasıl sorularına verilen cevapların anlaşılmasına imkan sağladı. ilişki üzerine kurulan duyguların çok fazla etkisi olduğunu öğrenmemize yardımcı oldu.

duygusal zeka

Daniel Goleman günümüzde duygusal zeka uzmanı olarak tanınıyor. Detayları hiç kaçırmayan ve bizim sadece rastlantı olarak tabir ettiklerimiz arasındaki bağları görebilen biri.

Goleman, duygusal zeka kavramını 4 başlıkta açıklıyor

  • Kişinin kendisinin farkında olması. Bu durum kişinin ne hissettiğini anlamasına yardımcı olur. Aynı zamanda değerler ve öz arasındaki bağı anlamayı ve bunu korumayı sağlar.
  • Kişinin kendini motive etmesi. Strese, olaylara karşı daha dayanıklı ve bu süreci yönetebilme, geliştirebilme ve eğitebilme kapasitesi.
  • Empati kurabilmek ve sosyal farkındalık.
  • Yetenekler, iletişim, müzakere etme, başkaları ile saygılı ve olumlu iletişim kurma.

Bu 4 madde, duygusal zeka kavramının açıklanış biçimi olarak kabul görür. Ayrıca bu dört boyutun da beraber kullanılabiliyor olması gerekir. Tüm yaklaşımları sergileyip empati kuramayan biri, tam olarak duygusal zeka bütünlüğünü gösterememiş olur.

Ama duygusal zeka beynimizin esnekliği, algoritmalar geliştirme, farklılık yaratmak, olaylar arası bağlantı kurma, öğrenme ve uygulamalarla ilgilidir. Bu nedenle insanlar yukarıdaki 4 alandan daha yetkin bir hale gelebilir. Özellikle çocukların bu yönde gelişimi, onların yetişkinlik çağlarında insan ilişkileri ve hayatlarının bir çok alanında başarılı bireyler olmasını sağlayacaktır. Aynı zamanda duygusal zekada irade ve kararlılık belirleyici etkenlerdir. Duygusal dilin geliştirilmesi, davranışlarımızın kontrolü ve detaylar olmalıdır. Bazen sadece üzgün olduğunuzu söylemeniz yetmez. Üzgünsünüz ama neden? Bir hayal kırıklığı mı yaşadınız? Ya da başka bir neden mi? Detaylandırmak gerekir.

Davranışlarımızı şekillendirmek ne düşündüğümüzü kontrol altına almakla başlar. Bu nedenle duyguların açık bir şekilde ifade edilmesi, başka insanların davranışlarının nedenlerinin sorgulanması, onlarla sosyal beceriler geliştirmek, onların duygu ve düşüncelerinin anlaşılmaya çalışılması kendi davranışlarımızı şekillendirir.

IQ`dan daha farklı zeka türleri var ve birçok başarı da bir bakıma buna bağlı. Başka bireylerle iyi iletişim kurmak, uyum içinde yaşamak, yeterli, mutlu hislerle başarıya ulaşmak duygusal zekanın sonuçlarıdır.

Diğer yazılar: İçgörü Nedir?

Siz de yazılarınızı insanlara duyurmak ister misiniz? Cevabınız evet ise lütfen tıklayın!

Kaynaklar:

https://tr.m.wikipedia.org/wiki/Duygusal_zek%C3%A2

Önceki İçerikSAHTE GÜLÜMSEME
Sonraki İçerikNESNELERİN İNTERNETİ – IoT
bilgezonehttps://bilgezone.com
Bilim, kişisel gelişim, eğitim başta olmak üzere birçok özgün içeriğe sahip Bilgezone, "Türkiye`nin bilge sitesi" sloganı ile yayın hayatına başlamıştır. Bunun için asıl amacımız kaliteli ve faydalı içerik oluşturarak okuyucularımıza katkı sunmaktır. Saygı ve sevgiler...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Most Popular

CORONA VE İSTİFÇİLİK DAVRANIŞLARI

İstifçilik nedir? Nesneleri, objeleri, eşyaları ihtiyaç olmamasına rağmen biriktirme, istif etme, stoklama davranışına istifçilik denir. Aynı zamanda bu eşyaları saklama ve biriktirme...

DEĞERLİ OLMANIN KARŞILIĞI

Değerli olmak, önemli olmak, değerli hissetmek... Bir şeyin önemi neye göre, kime göre belirlenir? Değer dediğimiz kavram nasıl bir anlayış içerisinde kendini...

DİJİTAL İÇERİK YÖNETİMİ

Dijital içerik (Digital content) yönetiminde dijital olarak tüketilen içeriklerin kişisel gelişim, olaylara bakış açısında yeni perspektifler oluşturması gibi durumlara katkısı oldukça büyüktür....

SALGIN PSİKOLOJİSİ NOTLARI

SALGININ AKIL SAĞLIĞINA ETKİLERİ Akıl sağlığı ve salgın psikolojisi nasıl bir yere doğru ilerliyor? Salgın psikolojisi ile yaşamaya...

Recent Comments

error: İçerik kopyalanamaz!