Pazar, Kasım 29, 2020
Ana Sayfa Felsefe DEĞERLİ OLMANIN KARŞILIĞI

DEĞERLİ OLMANIN KARŞILIĞI

Okuma Süresi: 3 Dakika

Değerli olmak, önemli olmak, değerli hissetmek… Bir şeyin önemi neye göre, kime göre belirlenir? Değer dediğimiz kavram nasıl bir anlayış içerisinde kendini var eder? Değerli olma hissi bambaşka bir duygu ve değer içeren davranışların, hallerin, durumların, olayların, nesnelerin ve insanların bakış açısı ve hissettikleri arasındaki değer kavramına bir göz atalım.

Değerli olmak nedir? Herhangi bir şeyin önemi, gerekliliği bakımından yoğun bir içsel karşılık bulan ya da maddi olarak kıymetli, öncelikli olan şeye denir.

Değerli olmak ya da kıymetli olmak bir nesnenin, durumun ya da olayın aslında azlığı, nadirliği, kendine münhasırlığı, ve tekliği ile alakalıdır. Bir evlat, eş, sevgili, anne, baba, kardeş, aile, sağlık, iş, dost, vatan gibi kavramlar değer içermektedir. Yaşanmışlıklar, unutulmayan iyi anlar değerli olmakla birlikte bu yaşanmışlık ve unutulmayan iyi anlara özlem oldukça yoğundur. Çünkü zaman geri çevrilemez ve o anlar bir daha yaşanamaz. Tektir ve ikinci bir aynı an olmayacaktır. Bu nedenle özlem duyulan o an değerlidir, özeldir ve unutulmazdır. Mesela altın, gümüş, elmas ve bazı az bulunan madenler değerlidir. Çünkü az bulunur ve nadirdirler.

Değerli Olmanın Tutkusu

Hiç olmayan bir durum da değer içerebilir mi? Değerli olmak bir tutkuya, hevese, duyguya ve hayale yönelik olabilir mi? Elbette olur! Mesela şuan bir öğrenci için gelecekte üniversite sınavını kazanıp istediği bir mesleğin öğrenimini almak değerlidir. O öğrencinin kafasında tasarladığı, şuan gerçek olmayan, heves, tutku ve hayal içeren bir durumdur bu beklenti. Ama değer içerir. Herkesin şuan gerçekleşmemiş hayalleri olabilir. Onlar değerlidir. Çünkü tutku içerirler, o hayaller için bir çaba vardır ve bir amaç içerir. Bu nedenle değerli olmak salt bir nesnel duruma yönelik değil, aynı zamanda gerçek olmayan ama bir gün gerçek olacağına inanılan şeyler için de geçerlidir. Çocuğu olmayan bir çift için bir bebeklerinin olması, hatta bir gün bebeklerinin olacağı hayali ile yaşamak değerlidir. Değerli olmak bu durumda nadirlik, azlık, eksiklik, yokluk, sahip olamama hali ile ile bağlantılıdır. Değerli olmak tutku ile bağlantılıdır. Mesela ruh eşinizi bulduğunuzu düşünüyorsanız o tektir ve sizin en değerlileriniz arasında yerini alır.

Yokluğun Değerli Olmak İle İlişkisi

Aslında bir şeyin değerli olmasını bizatihi o şeyin varlığı değil, yokluğu belirler. Tıpkı hayatımızdaki önemli şeyler gibi. Bunlar gençlik, özgürlük, sağlık gibi kavramlarıdır. Bunların değeri kaybedildikleri zaman anlaşılır. Önemli olan şey esasında zevk değil acıdır. Mutlu anlar mutsuz olunduğu zamanlarda anlaşılır. Var olan şeyin değeri yok olduğu zaman anlaşılır. Elde edilmiş bir şey ya da yaşamınız içerisinde sizinle ilintili olan bir şeyin varlığını o esnada pek önemsemeyebilirsiniz. Fakat o şey ile ilgili bir kayıp yaşandığı zaman değerli olma kavramı karşımıza çıkar. Kaybedilen şeyin değerini ortaya çıkaran “Yokluk” tur. Korona virüsü nedeni ile evlerinde kısıtlı kalan, sosyal mesafe nedeni ile daha önce iletişim kurduğu insanlarla görüşme imkanı olmayan, işini kaybeden ya da daha birçok şey kaybeden bir birey, bu kayıplar ve yokluklarla özgürlüğün, sevginin, sorumluluğun ve daha birçok şeyin değerini anlamakta hiç zorlanmayacaktır.

Değerli Olma Beklentisi

Birey başka şeylere her ne kadar değer yüklemiş olsa da, kendisinin de değerli olmak gibi bir beklentisi olacaktır. Yani birey olarak, insan olarak, kişi olarak bu beklenti var olacaktır. Başkalarının gözünde değerli olma hali birçok insanın önem verdiği bir şeydir. Bir sanatçı düşünelim, herhangi bir sanatçı… Resim, müzik ya da herhangi bir heykel sanatçısı olsun. Bu sanatçılar sanatlarını icra ettikleri ve başkalarının beğenisine sunduklarında onların bu icralarının beğenilmesini isterler. Buna bağlı olarak da kendilerinin başkalarının gözünde değerli olmasını beklerler. Esere duyulan saygı o eseri yapan sanatçıya dair değerin bir şekilde ölçümüdür. Bazı durumlarda da bir nesne o kadar değerlidir ki o nesneye onu yapan kişiden daha çok değer ithaf edilir.

İnsanların gerçek değeri, DİĞERLERİNE KARŞI beslediği hislerle, iş ve hareketleriYLE, bir de onlara ve onlarla beraber yapacağı iyiliklerle ölçülür.

Albert EINSTEIN

Mesela çok ünlü bir filmin yönetmeni o filmi izleyenlerin gözünde filmin kendisinden daha az tanınabilir ve daha az değer içerebilir. Ya da spor bir araba modelinini tasarlayan bir tasarımcı o arabayı satın alan ya da almak isteyenlerin gözünde arabanın kendisinden daha fazla değerli değildir. Yani öyle durumlar vardır ki; değer içeren şey beklentilerle, zevklerle, ihtiyaçlarla doğrudan ilişkilidir. Herkes bir şekilde eserleri ile, yaptıkları ile değerli olma beklentisi içindedir. Ama bazen yapılan şey onu yapan kişiden daha kıymetli hale gelebilir.

İhtiyaçlarla Değerli Olmak Arasındaki Bağ

“Değer” kavramı yoğun bir anlam, paha, emek, sevgi içerir. Herkes için farklı olayların, farklı nesnelerin, farklı kişilerin ya da birçok şeyin paha biçilmez olduğu söylenebilir. Bu şeylerin paha biçilemez olması, onların değerinin ölçülemeyecek nitelikte olması bireyler ya da toplumlar için farklılık gösterebilir. Bir çocuk için elindeki oyuncak en kıymetli ve değerli şeyken, genç bir delikanlı için üstü açık bir araba çok değerlidir. Ama her ikisinin de yaşadığı heyecan aynıdır. Çocuğa arabayı, genç delikanlıya da oyuncağı vererek onlara bu şeylerin kendileri için ne kadar değerli olduğunu soralım. aldığımız cevap ne olurdur? Her ikisi için belki de çöp niteliğinde eşya olacaktı. Çünkü birey olarak onların ihtiyacını karşılamıyor, bu nedenle de anlam yüklü değil. Anlam yüklü olmayınca da değerli değiller.

“Değerli olmak” kavramının genel olarak değer yüklenen şeyin zıttı, tersi, yokluğu ile anlaşıldığını ifade etmiştik. O şeyi kaybetmek ile varlığının daha iyi anlaşıldığını birçok insan gayet iyi biliyor. Bu nedenle sahip olunan şey her ne ise ona değer yüklemek, kıymet yüklemek o şeyin kaybedilmesi ile daha fazla açığa çıkıyor. Bu nedenle sahip olduğumuz güzel şeylerin, bizi mutlu eden şeylerin değerini bilerek yaşamak onları kaybetmeden de değerlerinin anlaşılır biçimde var olmasına imkan sağlar.

Kaynaklar:

1-

Bir başka yazımız olan “Mutluluk, para ve zaman” adlı yazımıza göz atın.

bilgezonehttps://bilgezone.com
Bilim, kişisel gelişim, eğitim başta olmak üzere birçok özgün içeriğe sahip Bilgezone, "Türkiye`nin bilge sitesi" sloganı ile yayın hayatına başlamıştır. Bunun için asıl amacımız kaliteli ve faydalı içerik oluşturarak okuyucularımıza katkı sunmaktır. Saygı ve sevgiler...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Most Popular

MENTAL BARİYER KALIPLARI

Mental bariyer nedir? Zihinsel engelleri aşmak kolay mı? Kendimize empoze ettiğimiz ve davranışlarımızı sınırlayan engelleri nasıl yıkarız? Bu soruların cevapları aslında birçoğumuzun yaşadığı, hayatımızda...

Bilge Olmanın İçsel Dünyası

Bilge sözcüğünün terimsel anlamı ve bilgelik olgusunun tanımına bir bakalım mı? Bilgezone olarak konumuz Bilge ve Bilgelik. Bilge ve Bilgelik Nedir? Bilge nedir? Bilge ne anlama...

UTANGAÇLIK DUYGUSUNUN KONTROLÜ

İnsanların bazıları neden utangaç olur? Utangaçlık nasıl bir davranış biçimidir? Gelin utangaçlık nedir? (Shyness) sorularının cevaplarına ve utangaçlığın bilimsel özelliklerine bir bakalım. Utangaçlık, bazı...

Stockholm Sendromu: Katiline Aşık Olmanın Adı

Stockholm sendromu nedir? Stockholm sendromu, rehin tutulan birinin kendisini rehin alan kişi ile yaşadığı diyalog sürecinde ona karşı oluşan duygusal empati ve sempati halidir....

Recent Comments

error: İçerik kopyalanamaz!