Salı, Aralık 1, 2020
Ana Sayfa Felsefe Bilge Olmanın İçsel Dünyası

Bilge Olmanın İçsel Dünyası

Okuma Süresi: 4 Dakika

Bilge sözcüğünün terimsel anlamı ve bilgelik olgusunun tanımına bir bakalım mı? Bilgezone olarak konumuz Bilge ve Bilgelik.

Bilge ve Bilgelik Nedir?

Bilge nedir? Bilge ne anlama gelir? Terim olarak bilge, birçok şeyi bilmenin yanı sıra bildiği şeyleri kendisi için ve başkaları için en faydalı bir şekilde kullanabilen olgun ve iyi ahlaklı kişidir. Hayat tecrübesi yüksek, idrak, anlama, sağduyu, bilgi edinme ve sezgisel güçleri yüksek olan kişidir.

Bilgelik nedir? Sorusuna da cevap verelim. Bilgelik, idrak edebilme, görebilme, sağduyulu olabilme, sezgisel davranabilme ve bu hususiyetleri özümseyip uygulayabilme kapasitesidir. Bununla birlikte akıllı, sağduyulu, deneyimli, bilgili, öngörülü, anlayışlı, içgörülü davranma olarak da kullanılır. Bilgelik; merhamet, tarafsız yargılama, deneyimlenmiş öz bilgi ve kendini aşmış niteliklerle, ayrıca etik ve iyilik gibi erdemlerle bağdaştırılır. Bu özellikleri taşıyan insana da “Bilge” denir.

Bilge, üç bakımdan öteki insanlardan ayrılır: Uzaktan görüldüğünde AĞIRBAŞLI ve ciddi, yanına yaklaşıldığında cana yakın ve NAZİK, konuştuğunda ise görüşlerinde kararlıdır.

Konfüçyus

Bilge terimi daha önce halk arasında günlük yaşamda telaffuz ediliyor olsa da, bu sözcüğe ilk defa 735 yılında Orhun Yazıtları`nda rastlanmıştır. Orhun Yazıtları “Bilge” kelimesinin geçtiği ilk yazılı kaynaktır. Bilge sözcüğü eski Türkçe`de “Bil” ve “Ga” son ekinin birleşimi ile türetilmiştir. 15 yüzyıla kadar kullanılmış, daha sonra unutulmuş ve yeni Türkçe ile tekrar kullanılmaya başlanmıştır.

Bilge sözcüğünün Arapça karşılığı ve Türkçe`de de kullanılan” Hikmet” ve kısmen “Hakim” dir. Aslında bilgelik bir derin görüş halidir. Birçok dini, kültürel ve felsefi kaynakta da geçmektedir. İnsanların davranışları ve yaşamlarındaki konuları doğru bir biçimde değerlendirebilme kapasitesi, araç ve amaçların sağlamlığı gibi özellikler barındırır. Dürüstlük, öğrenme, öğretme, aydınlanma ve erdemlik gibi olguları içerir.

Bilgi ve Bilgelik

Bilgi sahibi olmak ile bilgelik arasındaki fark, bilgi sahibi olmanın tek başına yeterli olmadığı ve onu bilgelik ile pekiştirmek gerektiğidir. Çünkü bilgi ve bilmek salt bir durumu içerirken, bilgelik o bilginin kullanımı ve aktarımını içerir. Bilgi kullanılmadığı ve aktarılmadığı sürece kapalı bir yerdeki hazineye benzer. Oysa bilgelik ile bilginin kullanılması süreklilik arz eder ve fayda sağlar. Bilgili insan ile bilge insan arasındaki fark burada yatar.

Bilgi ve bilge sözcüklerinin kökeni aynı ve “Bilmek” fiilinden türetilmiştir. Etimolojik köken aynı olsa da, bilgeliğin bilgiyi doğru kullanıp karşı tarafa fayda sağlayacak olgular içermesi, bilgeliğin üstün bir özellik olduğunu bize gösteriyor. Çok şey bilen bir insan kendisine, çevresine bir fayda sağlamıyorsa o kişi bilge olamaz. Bilge olmak aynı zamanda sezgisel bir durumdur. Bilgili olmak mantık çerçevesinde bir davranıştır ama bilgelik sezgilerin de olduğu bir bütünlüktür. Eski kabilelerde bir bitkinin acımsı bir tadının olduğunu bilmek sadece deneyimsel bir bilgi içerirken, o bitkinin vücuttaki yaraları iyileştirdiğini bilmek ve bunu başkalarına aktarmak bilgeliktir. Bilge insan aynı zamanda geçmişi deneyimleyerek, içinde bulunduğu anı yaşayarak ve olayların bütünlüğü içinde geleceği öngörerek bilgiyi özümser ve bunu kullanır.

Yaşanılan tecrübeler bazı şeylerin farkına varılmasını sağlar. Eğer tecrübelerden ders çıkarmayıp tekrar tekrar aynı hataların yapılması devam ederse, ruhumuzu körelten, heyecanı öldüren ve başarının yakalanamadığı bir döngü içinde hayat devam eder. Tecrübelerden ders çıkarmak ve aynı hatayı ikinci kez yapmamak bilge insanların ilk adımıdır. Bilge insanlar yaptıklarını yanlış olarak nitelendirmek yerine, farklı bir zamanda aynı şey olduğunda neyi daha farklı yapabileceklerine odaklanırlar. Bilge insanlar aslında şunu fark ediyor:

Bilge Hayat

  • Yapılanlarda yanlışlık yoktur, yalnızca gelişim vardır.
  • Ders alınana kadar aynı şeyler tekrar tekrar yaşanır.
  • Başka insanların size karşı davranışları, sizin kendiniz ile alakalı inanışlarınızı gösterir.
  • Kendinizi ne kadar çok onaylar ve doğrularsanız, başkalarının onayına o kadar az ihtiyaç duyarsınız.
  • Yaşamda olan olaylara problem olarak değil, olasılıklar olarak bakılmalıdır.
  • Olanlar size karşı değil, sizin içindir.
  • İstekler ve hedefler bitmez. Ulaşacağınız son nokta yoktur.
  • Bugün yaşanılan şeyler sizi yarına hazırlamak içindir.
  • İnsan, hayatında hep ihtiyacı olanı yaşar. İstenilen şeyler düşünüldüğü gibi olmayabilir, ama onlar ihtiyaç olandır.
  • Hayatınıza yön vermek sizin elinizde.

Bilgeliğin ilk adımı her şeyden şikayet etmek ama sonuncu adım ise her şeyle uyuşmaktır.

George Lichtenberg

Tüm bu özellikler ve daha fazlası insanoğlunun yaşam tarihinde, çeşitli zamanlarda ortaya çıkmış ve bilgeliğin derin etkilerini yansıtmıştır. Günümüzde ise bilgeliğin özellikleri bir çok alanda var olmaya devam etmektedir. Bilge öğretmenler, bilge liderler, bilge işverenler ve daha birçok meslekte ya da yaşantımızın bazı zamanlarında bu özellikteki insanlara rastlarız. İş yaşamında bilgeliğin değeri o kadar büyük ki, kriz yönetiminde bilgece kararlar organizasyonu, şirketi ya da ekibi güvenli limanlara götürüyor. Fırtınalı bir havada denizin ortasında sağa sola savrulan büyük bir geminin kaptanı akıllıca ve deneyimle gemiyi bilgece kurtarıyor.

Aynı zamanda bilge kişiler kriz zamanlarında sakin kalmayı başarıyor. Ayrıntılarda boğulmadan büyük resmi görüyor ve düşünerek yaptıklarını tartıyorlar.

Felsefe ve Bilgelik

Yunanca bir sözcük olan “Philia” (Sevgi) ve “Sophia” (Bilgelik, bilgi) sözcüklerinin birleşiminden türeyen “Philosophia” (Felsefe) M.Ö 600 civarında Antik Yunan`da doğmuştur. Öz olarak “Bilgelik sevgisi” anlamını içerir. Felsefe bilgiyi sevmek, bilgi peşinde koşmak, bilgiyi aramak, bilgiye ulaşma sevgisi, hikmet arayışı anlamındadır. Filozof ise bilgeliğe/bilgiye ulaşmak için çabalayan kişidir.

Bilgelik yolunda ilerlemeyi görev bilmiş ve bilgelik sevgisi için uğraş veren filozoflar, insanlara öğüt verici bilgiler vererek onların yaşamlarının daha kolay olması için çabalamışlardır.

Bilgelik ve Zeka

Bilgeliği zeka ile kıyaslamamak gerekiyor. Çünkü zeka bilgeliğe katkı sunar ama bilge olmadan da zeki olunabilir. Aynı zamanda bilgelik insanın özünde olmasa da, farklı durumlarda bilgece davranabilir ve bu durum zekanın yardımı ile olur. Ayrıca bazı araştırmalar bilge insanların daha uzun yaşadığını gösteriyor. İnsanların bilgeliği yükseldikçe ileri yaşlarda mutluluk bilinci artıyor. Fakat ileri yaşlardaki zekanın mutluluk bilincinin artmasına bir katkısı yok. Büyük bir olasılıkla IQ seviyesi günlük yaşamda güzel ilişkiler kurmayı gerektirmiyor.

Bilgelik öğrenilebilir mi? Daha fazla bilgece davranmak mümkün mü? Kanada`da bulunan Waterloo Üniversitesi öğretim üyesi Igor Grossman bilgeliğin yükselmesindeki en önemli etkenlerin daha düşük olumsuz duygu, yaşama dair yüksek tatmin ve daha iyi ilişki sürdürme olarak tanımlanıyor. Aynı zamanda Igor Grossman bilgeliğin sadece bazı kişilerin özelliği olmadığını ve herkesin zaman zaman bilgelik özellikleri taşıyabileceğini ifade ediyor.

Igor Grossman şöyle bir araştırma yaptı. Katılımcılara günlük hayatlarında karşılaştıkları zor anlar için nasıl kararlar aldıklarını sordu. Katılımcıların bu soruya verdiği cevaplarla onların bilgelikle ilgili muhakeme tarzlarını ölçtü. Katılımcıların bazı durumlarda bilgece kararlar verdiğini ama bazı başka durumlar için aynı yaklaşımın olmadığı görüldü. Sonuç olarak belki de hepimizde biraz bilgelik bulunuyor. Ama önemli olan bilgeliğin sürekliliği.

Bilge Olmak Ya da Bilgece Düşünmek

İnsanlık tarihinde yer edinmiş bilgelik olgusu, günümüzde de farklı kollarda kendine yer bulacağa benziyor. Değişen dünyaya ayak uydurma çabası içinde olan birçok alan, kişisel ve kurumsal bilgelik için bilgiyi doğru kullanma fayda sağlama yolunda ilerleme çabası içinde. Son zamanlarda duyduğumuz duygusal bilgelik, iş zekası bilgeliği, sanatsal bilgelik, durumsal bilgelik gibi kavramlar bunu gösteriyor.

Bilge olmak, bilgece düşünmek; araştırmayı, öğrenmeyi ve öğrendiklerini bir başkasına aktarmayı gerektirir. Daima iyiyi, güzeli, faydalı olanı görebilmektir aynı zamanda. Bununla birlikte bilge insanların söylediği şey, esasında insanın kendini bilmesidir. Kendini bilmek, bilme çabasının başlangıcıdır. Bilginin olmadığı yerde bilgisizlik vardır. Bilgelik insanı erdemli yapar. Bilgi ile yoğrulan bu süreç insanın olup bitenlerin nedenlerini kavramasını sağlar. Hayatın anlamına içsel bir bakış açısı sağlar. Bilginin bilgeliğe dönüşmesi insanın kendi elindedir.

Keyifli ve sağlıklı günler dileriz.

Kaynaklar:

12

Araştırma soruları:

Bilge nedir? Bilgelik nedir? Bilgelik sevgisi nedir? Felsefe nedir? Felsefe ne anlama gelir? Filozof nedir? Bilgelik hakkında , bilgelik ile ilgili sözler, bilge insan, bilgelik felsefesi, bilgi nedir? bilgi ve bilgelik, bilgi ne demek? bilgelik ne denmek? Nasıl bilge olunur? Bilge ne anlama gelir? Bilgelik ne anlama gelir? Hakikat arayışı, hikmet nedir?

bilgezonehttps://bilgezone.com
Bilim, kişisel gelişim, eğitim başta olmak üzere birçok özgün içeriğe sahip Bilgezone, "Türkiye`nin bilge sitesi" sloganı ile yayın hayatına başlamıştır. Bunun için asıl amacımız kaliteli ve faydalı içerik oluşturarak okuyucularımıza katkı sunmaktır. Saygı ve sevgiler...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Most Popular

MENTAL BARİYER KALIPLARI

Mental bariyer nedir? Zihinsel engelleri aşmak kolay mı? Kendimize empoze ettiğimiz ve davranışlarımızı sınırlayan engelleri nasıl yıkarız? Bu soruların cevapları aslında birçoğumuzun yaşadığı, hayatımızda...

Bilge Olmanın İçsel Dünyası

Bilge sözcüğünün terimsel anlamı ve bilgelik olgusunun tanımına bir bakalım mı? Bilgezone olarak konumuz Bilge ve Bilgelik. Bilge ve Bilgelik Nedir? Bilge nedir? Bilge ne anlama...

UTANGAÇLIK DUYGUSUNUN KONTROLÜ

İnsanların bazıları neden utangaç olur? Utangaçlık nasıl bir davranış biçimidir? Gelin utangaçlık nedir? (Shyness) sorularının cevaplarına ve utangaçlığın bilimsel özelliklerine bir bakalım. Utangaçlık, bazı...

Stockholm Sendromu: Katiline Aşık Olmanın Adı

Stockholm sendromu nedir? Stockholm sendromu, rehin tutulan birinin kendisini rehin alan kişi ile yaşadığı diyalog sürecinde ona karşı oluşan duygusal empati ve sempati halidir....

Recent Comments

error: İçerik kopyalanamaz!